İsveç'te Bulduğum Halide Edib

 [ 🎧 Muammer Sun'dan Hoş Gelişler Ola: Cumhuriyet şarkısı, yazının coşkusuyla örtüşüyorr]

 

Bu yazım bir kitabın konusundan çok, minik sürprizler ve umut hakkında olacak.

Hadi bakalım.

İsveççede de roman roman (Fransızca kökenli sözcüklerin çoğu aynı bizde olduğu gibi yazılıyor)

Bu aralar Kurtuluş Savaşı'na ve Atatürk devrimlerine sarmış durumdayım. Özellikle, Cumhuriyet ve beraberinde gelen haklarla çiçekler açan Türk kadını odak noktamda. Aydınlarımızdan Halide Edib Adıvar bunun başrollerinden biri tabii ki. Geçen ayki yazılarımda da bahsettiğim üzere, Milli Mücadele'nin kilit noktalarından Ankara Keçiören'de bulunan Çoban Mektebi ve Ziraat Mektebi'nde mücadele meşalemiz yakılıyor. Halide Edib ise İstanbul'un işgali ardından Ankara'ya, Atatürk'e Milli Mücadele'de katılmak üzere yola çıkıyor. Kuvvetli hitabet sanatı, iyi derecede İngilizce dil bilgisi ve çeşitli alanlardaki yazılarıyla öne çıkan bu güçlü kadın, aynı zamanda Anadolu Ajansı'nın da kurucularından.

Selim İleri'nin TRT'de yayımlanın "Yalnız Okurlar İçin" programında Halide Edib'ten bahsedilen bölümünü dinlediğimde, onun gerçekten ne kadar güçlü bir insan olduğunu bir kere daha anladım ve hayranlığım iyice arttı. Onun üzerine bir ümit, İsveç'te bulunduğum küçük şehirdeki kütüphaneden Halide Edib diye arattım. Kütüpün internet sitesinde, görseli olmayan ama İsveççe basılmış iki kitap listelenmişti: Rabia, koransångerskan (1947) ve Eldskjortan (1928). Mütevazı İsveççemle Eldskortjan'ın Ateşten Gömlek olduğunu anlayabilmiştim. Derhal kütüpe koştum.

1928 basım kitabın bayramlarda elini öpebilirim.

Fotonun altında ne yazıyor acaba?

Kitabın önsözünde İsveçli çevirmen, Halide Edib'in kim olduğunu özetliyor. Birinci Dünya Savaşı ve akabinde ülkemizin işgaline değinip, Sultan Ahmet Mitingi konuşması ve Halide Edib'in Anadolu'ya, Ankara'ya geçerek Milli Mücadeleye katıldığından da bahsediyor.

Önsözde beni en etkileyen nokta, Halide Edib'in bu kitap İsveççeye çevrilirken İsveçli yazara gönderdiği İngilizce yanıttı. Halide Edib'in İngilizcesinin oldukça iyi olduğunu, o dilde eserler yayınladığını zaten biliyordum ama yazdığı yanıtı olduğu gibi önsöze koymaları çok hoş bir detay olmuş.

"Aynı yıl, (Halide Edib) 8 Ağustos'ta bana şöyle yazdı: I also want to..."

Çevirmenler, bu kitap Temmuz 1928'de basıma hazırlandıktan sonra, aynı yıl 1 Kasım'da yapılan Harf Devrimi'ni gördüklerinde ne hissetmişlerdir acaba? Nitekim Osmanlı Türkçesi'nin yazımının oldukça zor olduğunun isveçli çevirmen de farkına varmış, birkaç yerde bunu dile getiriyor.

Ayrıca, kitabın en sonunda okura yardımcı olacak yer, kişi ve olayları listelemişler. Mustafa Kemal Paşa'yı açıklarken (3. satırda) "Türkiye Cumhuriyeti'nin günümüz Cumhurbaşkanı" açıklamasını okuyunca gözlerim doldu. Atatürk'ün çağdaşları ne kadar şanslılar.

Canım Atam

Kitap aynı zamanda İsveç'in o zamanki hızla gelişen Türkiye'ye olan ilgisinin güzel bir yansıması gibi. O gelişimin de ilginin de aynı doğrultuda devam etmesi dileğiyle...

Bir sonraki yazıda görüşmek üzere,

Esen kalın.

📷 Beni Instagram'da da takip edebilirsiniz:

@gezgingidamuhendisi

🎧 Yazıların başında önerdiğim şarkıları çalma listemde topluyorum:

Şarkıları dinlemek için tıklayın!

😊