GGM İftiharla Sunar: İbretlik İsveççe-Türkçe Sözlük

 [🎧 Abba - Waterloo diye şarkı yazacağına Bender'i yazmalıydı ]

Geçenlerde Tarih Obası YT kanalının bir yayınını dinliyordum. 

🔗 https://www.youtube.com/live/S7XaoHuIgC8?si=qS8ZOHkLHBIRjVDZ

1700'ler Osmanlı'sında adamın biri devletteki ve toplumdaki çöküşe dümdüz giydiren bir eser yazmış:

📕 18. yy İstanbul'a Dair Risale-i Garibe - Derleyen: Hayati Develi

Hiç bu kadar yaratıcı ve yüksek perdeden küfürler duymamıştım. Sosyal tenkit şov. En kısa zamanda okumak istiyorum.

Ondan esinlenerek alternatif bir İsveççe-Türkçe sözlüğü sunmak istedim bu yazıda. 

Şimdi ergen Deniz ortama girdi. Fırat gibi 😃göt bok hehehe😃 diye size her şeyi tek tek sıralayacak.

Gött! - Çok iyi/Harika!

İyi bir şey anlatıyorsunuz; karşıdaki "gött" diyor... 

Geçen, nehir kenarındaki ıssız patikada yürüyordum. Karşıdan gelen orta yaşlı adam kulaklıkla telefon görüşmesi yapıyormuş. Ansızın çalıların içinden "gött" diye çıkıp bana doğru gelen biri.

Bununla anlamca alakasız ama madem göt dedik. Stockholm'ün en işlek ve turistik caddelerinden birinin adı Götgatan ;(

Stockholm Belediyesi arşivlerinden falanlı filanlı görsel:

🔗 https://stockholmskallan.stockholm.se/post/31489

Bok - Kitap

En bok - A book gibi düşünün. 

 

Bik Bok diye Norveçli bir giyim zinciri var ya. Kitap da satmıyorlar hani :(

Madem Stockholm'de Götgatan var dedik, O Götgatan'da Bik Bok var ;(

🔗 https://bikbok.com/sv/corporate-sv/butiker2/butiker/sweden/66e/

Kaka - kek, kurabiye

En kaka - A cake/cookie gibi oluyor bu da.

Kladkaka (chocolate mud cake). 

Pepparkakor (Zencefilli kurabiyeler. Çoğulu "kakor" neyse ki). 

Kekten kurabiyeden soğuttunuz azizim.

🌝🌝🌝

Birkaç tane de Türkçeden İsveççeye geçen İsveççe sözcük ve olay anlatayım. İsveç-Türkiye köprü hattımızı böylece tamamlayalım.

🌚🌚🌚

Håkan - Hakan

(Hoğkan diye okunuyor).

İsveç'te de erkek ismi olarak kullanılıyor. 

Teee runik yazılardan beri bahsi geçen, bildiğimiz Hakan.

Håkan, o zamanlarda da İskandinav krallarının kullandığı bir isimmiş.

 

Dolma - Dolma

Kåldolma - Lahana dolması

Gariban Nordik ikliminde üzüm yaprağını nereden bulsun İsveçliler.

Lahana yapraklarından sarma yapıyor onlar da.

Dolmanın Osmanlı'dan İsveç'e yolculuğunu altta anlatıyorum.

Ortalık "Kalabalik".

AyıqsSs 💥💥💥

Kalabalik - Kaos, Karışıklık

Kalabaliken i Bender - Bender'de Kalabalık (Kaos).

Kral 12. Karl döneminde Osmanlı - İsveç ilişkileri inişli çıkışlı olaylar örgüsü.

Rusya'yla savaşan İsveç kralı savaşta yenilince Osmanlı Devleti'ne sığınıyor. Devletlüm. Haşmetlüm.

Osmanlı da uzunca bir süre Demirbaş Şarl'ı misafir ediyor. Yemini, suyunu veriyor. 

Kralın keyfi yerinde. Ülkesini uzaktan yönetiyor. Remote job keyfi. 

Osmanlı "yeter artık hadi canım misafirlik bitti, ülkene dön bak bizim de işimiz gücümüz savaşımız var" diyor. Ama yok. İsveç Kralı kalmakta ısrarcı.

İşte bugünkü Moldova sınırlarında bulunan Bender'de adeta mini bir meydan muharebesi oluyor:

🔥Kalabaliken i Bender🔥

Mini kaos (bize mini de, İsveç'e dev kaos).

12. Karl da pılını pırtını toplayıp dönüyor. Borçlar arşa çıktığı için alacaklılarını da İsveç'e götürüyor.

Bu uzun ve çalkantılı olay bir sürü sonuç da doğuruyor:

Neden "demirbaş sayımı" deriz? Çünkü Demirbaş Şarl yapıştı, gitmedi. Bize de bu deyimi hatıra bıraktı.

TDK Sözlük, efendim.

Demirbaş İsveç'e dönerken dolma ve köfte gibi yemeklerin tarifini de beraberinde getiriyor.

Dünyanın dört bir yanında Ikea'larda servis edilen meşhur İsveç köftesi "köttbullar"ı hepimiz biliriz.

İsveç devletinin resmi Twitter (şimdi X) hesabı, tarifin bu yolculukla İsveç'e geldiğini tweet attı. 

 O kadar çok tepki topladı ki geri adım atmak zorunda kaldılar.

"Let's stick to the facts!" demişler, canım benim💙

Varsın, Swedish meatballs yani İsveç köftesi Osmanlı'dan bir hatıra olarak İsveç'e gelmiş olsun. Türklerin İsveçlilere armağanı olsun. Köprüler kurulsun. Bunda ne var? Tut kardeşinin elinden.

Bizim yemek tariflerini alıp götüren Demirbaş, temsili
(Uğur Gürsoy'un Fırat karakteri💙)

İsveççim sevdiysen çekinme al oradan dolmadır, köftedir😃

Evet, bir ergen enerjisiyle başladığım yazıyı, atarlanan emekli gibi bitirdiğime göre,

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere,

Hejdå!

📷 Beni Instagram'da da takip edebilirsiniz:

@gezgingidamuhendisi

🎧 Yazıların başında önerdiğim şarkıları çalma listemde topluyorum:

Şarkıları dinlemek için tıklayın!

😊